Sıfır Atık hareketi 9. yılında: 90 milyon ton atık ekonomiye kazandırıldı

Emine Erdoğan'ın himayesinde 27 Eylül 2017'de başlatılan ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı koordinesinde yürütülen Sıfır Atık hareketi 9. yılını tamamladı. Bakanlıktan yapılan açıklamaya göre hareket başlangıcından 2025 yılı sonuna kadar geçen süreçte toplamda 90 milyon ton geri kazanılabilir atık ekonomiye kazandırıldı ve bu atıklar ülke ekonomisine 365 milyar lira katkı sağladı.

Geri kazanım oranı yüzde 37,53'e yükseldi

2017'de yüzde 13 olan geri kazanım oranı her yıl artırılarak 2024'te yüzde 36,08'e, 2025'te ise yüzde 37,53'e ulaştı. Türkiye, bu oranı 2035'te yüzde 60'a, 2053'te ise yüzde 70'e çıkarmayı hedefliyor. Bugüne kadar 220 bin bina ve yerleşkede Sıfır Atık Yönetim Sistemi'ne geçilirken 28 milyon kişiye eğitim verildi.

Enerji, su ve yakıt tasarrufu

Geri kazanılan 90 milyon ton atığın dökümüne göre 36,1 milyon ton kağıt-karton, 10,2 milyon ton plastik, 3,5 milyon ton cam, 9,6 milyon ton metal ve 30,6 milyon ton organik ile diğer geri kazanılabilir atıklar ekonomiye yeniden dahil edildi. Bu süreçte 54 milyon hanenin bir yıllık elektrik ihtiyacına eşdeğer 270 milyar kilovatsaat enerji tasarrufu sağlandı. İstanbul'un iki yıllık su tüketimine eşdeğer 2 trilyon litre su, Türkiye'deki tüm araçların bir yıllık yakıt tüketimini aşan 60 milyar litre petrol tasarrufu da elde edildi. Ayrıca yaklaşık 36 milyon aracın yıllık karbon salımına eşdeğer 180 milyon ton sera gazı salımının önüne geçildi; Türkiye ormanlarının yüzde 7'sine denk 613 milyon ağacın kesilmesi engellendi.

Denizlerden 375 bin ton çöp toplandı

Hareketin deniz ayağı olan Sıfır Atık Mavi Projesi kapsamında eylül ayı itibarıyla yaklaşık 375 bin ton deniz çöpü toplandı. Bu miktar yaklaşık 29 bin çöp kamyonuna karşılık geliyor. Proje çerçevesinde 8 Eylül'de Fethiye Körfezi'nde dip çamuru temizliği başlatıldı; deniz çayırlarını korumaya yönelik Mapa-Şamandıra Yönetim Sistemleri devreye alındı ve dijital rezervasyon imkânı sunan DERİA uygulaması hayata geçirildi.

COP31 teması ve küresel boyut

Bu yılın teması, Türkiye'nin ev sahipliği yapacağı BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi'nin 31. Taraflar Konferansı'na (COP31) atıfla '0'dan COP31'e Dünya için Hep Birlikte' olarak belirlendi. Antalya'da düzenlenecek COP31'in eylem gündeminde yer alan Sıfır Atık hareketi, geri dönüşüm ve metan azaltımı alanında küresel bir model olmayı hedefliyor. BM 78. Genel Kurul toplantıları kapsamında imzaya açılan Küresel Sıfır Atık İyi Niyet Beyanı, 25 Eylül itibarıyla 136 ülkeden 459 binden fazla gönüllü tarafından imzalandı. Depozitosu Olan Ambalajlar (DOA) Yönetim Sistemi'ne kayıtlı kullanıcı sayısı ise 3 milyon 300 bine ulaştı.