Uzay ekonomisinde özel sektör payı yüzde 88'e çıktı

Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ile Avrupa Uzay Ajansı'nın (ESA) 2026 yılı uzay ekonomisi raporları, sektörde özel sektörün ağırlığının hızla arttığını ortaya koydu. Özel operatörlerin fırlatılan uydulardaki payı, 2010'daki yüzde 23 seviyesinden 2025'te yüzde 88'e yükseldi.

Özel yatırımlar rekor kırdı, kamu bütçeleri geriledi

Uzay girişimlerine yönelik özel yatırımlar 2025'te 11,7 milyar avroya ulaşarak 2021'den bu yana en yüksek seviyesine çıktı. Bu artışta ABD'deki yatırım hareketleri belirleyici oldu: ABD merkezli uzay şirketlerine akan özel sermaye, 2024'teki yaklaşık 3 milyar avro seviyesinden 2025'te yaklaşık 8 milyar avroya yükselerek yüzde 177 büyüdü. Buna karşın Avrupa, Çin ve Japonya'daki uzay girişimlerine yönelik özel yatırımlar sırasıyla yüzde 8, yüzde 15 ve yüzde 35 azaldı. Dünya genelindeki kamu uzay bütçesi ise 2024'teki 123 milyar avro seviyesinden 2025'te yüzde 3 düşüşle 119 milyar avroya geriledi.

Pazar büyüklüğü yarı iletken sektörüne yaklaşıyor

Uydu haberleşmesi, navigasyon ve dünya gözlemini kapsayan aşağı yönlü uzay pazarı, 2025'te bir önceki yıla kıyasla yüzde 7 büyüyerek 489 milyar avroya ulaştı. Küresel uzay bağlantılı gelirlerin 2025'te 550 milyar ila 600 milyar dolar arasında olduğu tahmin ediliyor; bu rakam, 2024'te yaklaşık 620 milyar dolar değerindeki küresel yarı iletken endüstrisine yakın bir büyüklüğe işaret ediyor. Uzay araçları üretim ve fırlatma pazarı da yüzde 20 artışla 75 milyar avroya çıktı.

Yörüngedeki uydu sayısı 15 bine yaklaştı

Dünya yörüngesindeki operasyonel uydu sayısı 2025 sonu itibarıyla 14 bini aşarken 2026'nın ortasında 15 bine yaklaştı. Geçen yıl fırlatılan uyduların yüzde 82'sini telekomünikasyon uyduları oluşturdu. Yörüngesel fırlatma faaliyetleri az sayıda aktörde yoğunlaşmaya devam etti; ABD 2025'te 181, Çin 92, Avrupa ise 8 fırlatma gerçekleştirdi. En az bir uydusunu uzaya gönderen ülke sayısı 109'a ulaştı.

Savunma harcamaları ve riskler öne çıkıyor

Kamu uzay bütçesinin yüzde 53'ünü askeri haberleşme, erken uyarı ve istihbarat uyduları gibi savunma amaçlı programlar oluşturdu. Japonya'nın savunma amaçlı uzay harcamaları 2022-2025 döneminde yaklaşık 7 katına çıkarken Almanya, 2030'a kadar uzayla bağlantılı savunma kabiliyetlerine 35 milyar avro yatırım yapmayı planladığını açıkladı. Raporlar, sektördeki hızlı genişlemenin yörünge enkazı, trafik yönetimi, siber tehditler ve tedarik zinciri kırılganlıkları gibi riskleri de beraberinde getirdiğine dikkat çekti.