Türk bilim insanı Güneş'in gezegen yuttuğunu modelledi

Ege Üniversitesi (EÜ) Fen Fakültesi Astronomi ve Uzay Bilimleri Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Mutlu Yıldız, Güneş'in milyarlarca yıl önce 5 ila 10 Dünya ağırlığındaki kayalık bir gök cismini içine çekmiş olabileceğini ileri sürdüğü araştırmasını, dünyanın önde gelen hakemli astronomi dergilerinden Monthly Notices of the Royal Astronomical Society'de (MNRAS) yayımladı.

Teorilerle gözlemler arasındaki çelişki araştırmanın çıkış noktası

Yıldız, çalışmanın temelinde mevcut Güneş teorileri ile uzaydan yapılan hassas ölçümler arasındaki tutarsızlıkların yattığını belirtti. Güneş'in iç kısımlarındaki ses yayılma hızının ve yüzeyindeki lityum miktarının beklenenden düşük çıkmasının bilim dünyasında uzun süredir yanıt bekleyen bir soru olduğunu vurgulayan Yıldız, "Güneş'in geçmişten bugüne değişimini bilgisayarda modelleyip iç yapısına dair gözlemlerle karşılaştırdığımda, gezegen yutulması ihtimalinin bilim insanlarının yıllardır çözemediği bu uyuşmazlıkların büyük bir kısmını açıkladığını buldum" dedi.

'Dev Dilek': Türk kültüründen ilham alan isimlendirme

Yıldız, bilgisayar simülasyonlarında farklı senaryoları sınayarak en tutarlı sonuçları veren kayıp gök cismine Türk kültüründen esinlenerek "Dev Dilek" adını verdi. Araştırmacı, bu isimlendirmeyi şöyle açıkladı: "'Dev' gezegenin büyüklüğüne, 'Dilek' ise Merkür'ün eski Türk kültüründeki adıyla olan bağına işaret ediyor. Gezegenin kendisi yok olsa bile modeller, onun bıraktığı izlerin Güneş'in kalbinde milyarlarca yıl boyunca korunduğunu gösteriyor." Simülasyonlarda en tutarlı sonucu veren senaryo, yutulmuş gök cisminin yaklaşık 5,6 Dünya büyüklüğünde olduğuna işaret ediyor.

Kesin kanıt için gelecekteki gözlemler belirleyici olacak

Yıldız, araştırmanın mevcut aşamasının bir varsayımı güçlü biçimde temellendirdiğini, ancak kesin bir ispat niteliği taşımadığını özellikle vurguladı. "Güneş'in bir gezegeni yuttuğunu bugün yüzde 100 kanıtladığımızı söylemek doğru olmaz. Ancak modellerin işaret ettiği kimyasal izler gelecekteki gözlemlerle doğrulanabilirse, milyarlarca yıl önce gerçekleşmiş böyle bir olay için çok güçlü kanıt elde edilebilir" diyen Yıldız, sıradaki kritik adımın bu parmak izlerinin bağımsız gözlemlerle tespit edilip edilemeyeceğini belirlemek olduğunu kaydetti.