Endonezya'da duman tabakasına kuru buzlu müdahale
Endonezya, aylardır süren orman yangınlarının oluşturduğu yoğun duman tabakasını dağıtmak için eksi 75 derecedeki kuru buz taneciklerini atmosfere bırakıyor.
Endonezya Ulusal Afet Yönetim Ajansı (BNPB), ülkede aylardır devam eden orman yangınlarının yol açtığı yoğun duman tabakasını dağıtmak amacıyla kuru buz kullanarak atmosferik müdahale denemeleri başlattı. İlk uygulamalar, turbalık ve orman yangınlarından en fazla etkilenen 6 öncelikli eyaletten biri olan Güney Sumatra'da gerçekleştirildi.
Tersinme tabakasını kırmak için yeni yöntem
BNPB Veri, Bilgi ve İletişim Merkezi Başkan Vekili Berton S.P. Panjaitan, yanan arazilerin atmosferde bir "tersinme tabakası" oluşturduğunu açıkladı. Panjaitan, sıcak havanın soğuk havanın üzerinde kalarak bir tür "termal tuzak" meydana getirdiğini ve bu durumun tehlikeli duman parçacıklarının doğal yollarla dağılmasını engellediğini belirtti. Müdahale ekipleri, eksi 75 santigrat derece sıcaklıktaki 3 milimetrelik kuru buz taneciklerini alt atmosfere bırakarak bu tabakayı kırmayı ve dumanın yukarıya ile çevreye doğru dağılmasını sağlamayı hedefliyor.
Geleneksel yöntemden farkı
Panjaitan, söz konusu yöntemin mevcut bulutlardan yağış elde etmek için tuz parçacıkları kullanan geleneksel hava müdahale tekniklerinden ayrıştığını vurguladı. Kuru buz yönteminin yağmur bulutu gerektirmeksizin doğrudan duman tabakasını hedef aldığını ifade eden Panjaitan, denemelerin 18 Ekim'e kadar sürmesinin planlandığını aktardı. BNPB, operasyonların ardından havalimanı çevresindeki görüş mesafesinin 650 metreden 2 bin 800 metreye yükseldiğini bildirdi.
Yangınların boyutu ve ekonomik maliyeti
Hükümet verilerine göre ağustos-eylül döneminde yangınlarla mücadelede 64 uçak ve 54 bin 394 personel görev yaptı. Endonezya Orman Bakanlığı'nın açıkladığı rakamlara göre ocak-temmuz döneminde 202 bin hektardan fazla alan yangınlarda zarar gördü. Endonezya merkezli düşünce kuruluşu Ekonomi ve Hukuk Çalışmaları Merkezi'nin araştırmasında ise bu yılki yangınların ülkeye ekonomik maliyetinin yaklaşık 1,7 milyar dolara ulaşabileceği öngörüldü.
Güneydoğu Asya'daki çok sayıda ülke, son yılların en büyük yangınları olarak nitelendirilen bu felaketin yarattığı yoğun duman nedeniyle haftalardır olumsuz etkileniyor. Kontrol edilemeyen yangınların başlıca nedenleri arasında tarım arazisi açmak için bitki örtüsünü yakma yöntemi yer alırken yağışları azaltan El Nino hava olayının da koşulları ağırlaştırdığı belirtiliyor.