Katılım finans raporu: Tasarruf finansmanı yüzde 261 büyüdü

İLKE İlim Kültür Eğitim Vakfı bünyesindeki İslam İktisadı Araştırma Merkezi (İKAM), Türkiye'de katılım finansın 2025 yılı görünümünü değerlendiren "Katılım Finans Ekosistem Raporu 2025"i yayımladı. Rapora göre 2025, katılım finansın bankacılık merkezli bir yapıdan çok boyutlu bir ekosisteme dönüştüğü bir yıl olarak kayıtlara geçti.

Tasarruf finansmanında rekor büyüme

Konut ve araç sahibi olmak isteyenlere peşinatsız, katılım esaslı finansman sunan tasarruf finansman şirketleri, yılın en hızlı büyüyen alanı oldu. Sektörün toplam işlem hacmi yüzde 261,8 artışla 1 trilyon 211 milyar liraya yükselirken aktif büyüklüğü yüzde 251,1 artışla 323 milyar liraya çıktı. Net kar ise 17,5 milyar liradan 59 milyar liraya ulaştı. Müşteri sayısı yüzde 117 artışla 1,15 milyonu geçerken şirket sayısı 9'a, şube sayısı ise 654'e yükseldi.

Katılım bankacılığında dijital dönüşüm

Katılım bankalarının toplam aktifleri yüzde 62,7 artışla 4,3 trilyon liraya, topladıkları fonlar ise 2,8 trilyon liraya ulaştı. Bankaların toplam net karı 85,6 milyar lira olarak gerçekleşti. Öte yandan takipteki alacaklar yüzde 155 artarak 42,4 milyar liraya yükseldi; yüzde 41,2'lik öz kaynak büyümesi aktif büyümesinin gerisinde kaldı. Şube ve ATM sayısı azalırken dijital işlem hacmi yüzde 41 artışla 7,9 trilyon liraya, işlem adedi ise yüzde 61 artışla 205 milyona çıktı. Bireysel müşterilerin dijital işlem hacmindeki payı yüzde 27'den yüzde 43'e yükseldi. Katılım bankalarındaki çalışan sayısı 22 bin 545 olarak belirlendi.

Sermaye piyasaları ve sigortacılık

Borsa İstanbul'da işlem gören 591 şirketin 237'si BIST Katılım Tüm Endeksi'nde yer alıyor. BIST Katılım 100 ve BIST Katılım 50 endeksleri yılı karşılık geldikleri genel endekslerin üzerinde kapattı; katılım endeksinin yatırımcı sayısı 4,26 milyona ulaştı. Katılım sigortacılığı prim üretimi yüzde 62,9 artışla 70,15 milyar liraya yükseldi ve sektör genelinin üzerinde büyüyerek toplam sigorta pazarındaki payını yüzde 5,73'e taşıdı. Katılım bankalarının sukuk ihraç hacmi yüzde 58 artışla 215,4 milyar liraya çıkarken Hazine ve Maliye Bakanlığı 2025'te 34,8 ton altına dayalı sukuk ihraç etti. Bireysel emeklilik sistemindeki katılım esaslı fon tutarı ise 745,7 milyar liraya ulaştı.

Nitelikli büyüme uyarısı

İLKE Vakfı Yönetim Kurulu Başkanı Ahmet Sait Öner, katılım finans ekosisteminin çok boyutlu bir yapıya doğru belirgin bir dönüşüm geçirdiğini vurgularken temkinli bir değerlendirme yapılması gerektiğine dikkat çekti. Öner, "Yüksek enflasyon ortamında nominal büyümenin reel karşılığının ihtiyatla değerlendirilmesi gerekmektedir. Önümüzdeki dönemde asıl önemli olan, niceliksel büyümenin nitelikli ve sürdürülebilir bir gelişmeye dönüştürülmesidir" dedi. Alan İzleme Raporları serisinin 30. sayısı olan rapor, katılım bankacılığından finteke, kira sertifikalarından bireysel emeklilik sistemine uzanan geniş bir yelpazeyi kamuya açık verilerle inceliyor.