Çin, LNG'de alıcılıktan küresel satıcılığa geçiyor

Dünyanın en büyük sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) alıcısı konumundaki Çin, iç talepteki yavaşlama ve büyüyen uzun vadeli tedarik portföyü nedeniyle elindeki fazla LNG'yi küresel piyasalara yeniden satarak önemli bir ticaret oyuncusuna dönüşüyor. Enerji Ekonomisi ve Finansal Analiz Enstitüsü'nün (IEEFA) yayımladığı rapora göre Çin, 2025'te 17-19 milyon ton LNG'yi yeniden ihraç etti; bu miktar aynı yılki toplam ithalatının yaklaşık yüzde 26-29'una karşılık geliyor.

İthalat düşerken kontratlar büyüyor

Çin'in LNG ithalatı 2021'de 79 milyon tonla zirveye ulaşmış, ancak 2025'te 66 milyon tona gerilemiş; bu yıl ise 63 milyon ton seviyesine düşmesi öngörülüyor. Buna karşın Çinli şirketler 2021-2023 döneminde yaklaşık 60 milyon tonluk yeni tedarik anlaşması imzaladı. İç talebin beklenen hızda artmaması, bu kontratlardan gelen hacimlerin bir bölümünün yurt içinde tüketilememesine yol açıyor. IEEFA, Çin'in toplam LNG kontrat hacminin 2028'de 114 milyon tona ulaşmasını bekliyor. Farklı talep projeksiyonlarına göre ülkenin 2030'ların başında 11-48 milyon ton arasında LNG fazlasıyla karşı karşıya kalabileceği de raporda yer alıyor.

Milyarlarca dolarlık yeniden satış kârı

Çinli şirketler, 2021-Haziran 2026 döneminde ABD ve Avustralya kaynaklı LNG'nin yeniden satışından yaklaşık 4,6 milyar dolar kâr elde etti. 2025'te yeniden satılan LNG kargolarının yaklaşık yüzde 42'si Kuzeydoğu Asya'ya, yüzde 32'si Avrupa'ya yönlendirildi; Güney Asya yüzde 15, Güneydoğu Asya ise yüzde 8,9 pay aldı. En büyük alıcılar Güney Kore (yüzde 19), Japonya (yüzde 14) ve Hollanda (yüzde 9,9) olurken, Türkiye de en fazla teslimat yapılan 12 ülke arasında yer aldı. Türkiye'ye yapılan teslimatlar Almanya'ya yakın düzeyde gerçekleşti. Bu yılın ilk yarısında Çin, ticaretini yaptığı LNG'nin yüzde 47'sini yabancı alıcılara yönlendirdi.

Devlet şirketleri öncü rol üstlendi

Çin'in iki büyük devlet enerji şirketi China National Offshore Oil Corporation (CNOOC) ve PetroChina, 2025'te Çinli şirketlerin gerçekleştirdiği LNG yeniden satışlarının yüzde 64'ünü üstlendi. Her iki şirket de LNG taşıyıcı filolarını büyütürken yakıt ikmali faaliyetlerini de genişletiyor. Hainan eyaletindeki Yangpu gümrüklü LNG terminalinin yeniden ihracat ve aktarma amacıyla kullanılmaya başlanması, Çin'in LNG ticaret altyapısının artık yalnızca iç tüketime yönelik olmadığını gösteriyor.

Küresel arzda büyük artış geliyor

IEEFA raporuna göre 2026-2031 döneminde küresel piyasaya 274 milyon tondan fazla yeni LNG arzı girecek; bu durum dünya genelindeki ihracat kapasitesini altı yılda yüzde 52 artırarak 2025'teki 525 milyon ton seviyesinden yukarı taşıyacak. Öte yandan Katar ve ABD'deki projelerde henüz alıcısı bulunmayan 90 milyon tonun üzerinde kapasite mevcut. Japonya gibi olgun piyasalarda talebin gerilemesi ve Asya genelinde talep beklentilerinin sorgulanmasıyla birlikte artan arzın LNG fiyatları üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturabileceği değerlendiriliyor.