Hürmüz Boğazı için perde arkası temaslar sürüyor

İran ile ABD arasındaki çatışmaların sekizinci ayında, Hürmüz Boğazı'nın yeniden ulaşıma açılmasına yönelik perde arkası temasların sürdüğü bildirildi. Associated Press'in (AP) üç yetkiliye dayandırdığı haberine göre Katar arabuluculuğunda yürütülen dolaylı müzakerelerde her iki taraftan da olumlu sinyaller geliyor.

Taslak anlaşmanın içeriği

AP'ye konuşan iki yetkili, arabulucuların boğazın yeniden açılması, ABD ablukasının sona erdirilmesi ve ardından yaptırımların kaldırılmasını içeren kapsamlı bir öneri üzerinde her iki tarafla da çalıştığını doğruladı. Taslak çerçevesinde boğazın İran ile Umman arasındaki ikili görüşmeler doğrultusunda yeniden açılması hedeflenirken, Tahran'ın talep ettiği geçiş ücretinden vazgeçilmesi de planlanıyor. Söz konusu mutabakat, savaştan önce uluslararası bir su yolu kabul edilen bu hatta deniz trafiğini geçici olarak yönetmeyi amaçlıyor.

Trump'ın reddi müzakere taktiği mi?

ABD Başkanı Donald Trump, Washington'ın İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırması, dondurulan varlıkları serbest bırakması ve petrol yaptırımlarından feragat etmesi karşılığında boğazı bir hafta içinde açmayı öngören Tahran teklifini reddettiklerini açıklamıştı. Ancak yetkililer, Trump'ın bu kamuoyu açıklamalarına karşın ABD'nin mevcut teklifi resmi olarak reddetmediğini ve söz konusu beyanların bir müzakere taktiği olabileceğini aktardı. Üçüncü bir yetkili ise Washington'ın nükleer müfettişlerin İran'a girişine izin verilmesi de dahil olmak üzere Tahran'dan nükleer programına ilişkin tavizler beklediğini kaydetti.

İran Dışişleri Bakanı arabuluculardan yanıt bekliyor

New York'ta BM Genel Kurulu kapsamında temaslarını sürdüren İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, arabuluculardan haber beklediğini belirtti. Erakçi, İran'ın Washington'a Katar aracılığıyla sunduğu 7 maddelik planın "çok makul" olduğunu savunarak, "Eğer sebepsiz yere reddederlerse, bu onların hatası olur." değerlendirmesinde bulundu. Yetkililer, İran'ın son teklifinin Haziran 2026'daki çerçeveyle benzerlik taşıdığını, temel farkın ise süreç takviminin hızı olduğunu ifade etti.

Ekonomik baskı her iki tarafı da zorluyor

Süreçte her iki ülke de ağır ekonomik baskıyla karşı karşıya bulunuyor. İran'ın boğazdaki gemilere yönelik saldırıları nedeniyle ABD yüksek petrol fiyatlarıyla mücadele ederken, Tahran yönetimi deniz ablukası ve petrol satışlarını kısıtlayan çok sayıdaki ABD yaptırımı nedeniyle zorlanıyor. Küresel gösterge niteliğindeki Brent ham petrolün varil fiyatı 108 doların üzerinde seyrediyor. Görüşülen son anlaşma teklifi Lübnan dahil tüm cephelerde çatışmaları durdurmayı hedeflerken, Yemen'deki Husiler'in Babulmendeb Boğazı'nda konuşlanmasıyla açılan yeni cephenin küresel piyasalar üzerindeki baskıyı artırmayı sürdürdüğü belirtiliyor.