
Türkiye'nin 2040 Enerji Vizyonu: 500 Milyar Dolarlık Dönüşüm
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının açıkladığı Milli Enerji 2040 vizyonuyla, elektrifikasyon merkeze alınarak 500 milyar dolarlık yatırım hedefleniyor.
Bu haberi dinle — Türkiye'nin 2040 Enerji Vizyonu: 500 Milyar Dolarlık Dönüşüm
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar tarafından duyurulan "Milli Enerji 2040" vizyonu, Türkiye'nin enerjide dışa bağımlılığını azaltmak için elektrifikasyonu merkeze alan kapsamlı bir dönüşüm öngörüyor. Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) araştırmacısı Büşra Zeynep Özdemir'in analizine göre, kamu ve özel sektör ortaklığıyla 2040 yılına kadar enerji alanında toplam 500 milyar dolarlık yatırım yapılması planlanıyor.
Son 24 yılda enerji ve maden ithalatına yaklaşık 1,1 trilyon dolar ödeyen Türkiye, yeni vizyonla cari açığı kapatmayı hedefliyor. 2022-2025 döneminde yüzde 67-68 seviyesinde olan enerjide dışa bağımlılığın 2030'a kadar yüzde 50'nin altına indirilmesi amaçlanıyor. Bu süreçte TEİAŞ, EÜAŞ, Eti Maden, TPAO ve BOTAŞ'ın "milli şampiyonlara" dönüştürülmesi ve çoğunluk hissesi devlette kalmak şartıyla halka arzlarını kapsayan yasal düzenlemeler üzerinde çalışılıyor. Kamu şirketlerinin bu dönemde 210 milyar dolarlık yatırım yapması bekleniyor.
Ulaşımda Dönüşüm ve Yenilenebilir Enerji
Yeni mimaride, 2040 yılı için öngörülen elektrik talebi 551 teravatsaatten 680 teravatsaate çıkarılırken, petrol, doğal gaz ve kömür talebinin düşürülmesi hedefleniyor. Ulaşımda elektrifikasyon oranının yüzde 1'in altından yüzde 24'e çıkarılması ve 20 milyonluk elektrikli ile hibrit araç filosunun oluşturulması planlanıyor. Arz tarafında ise 2025'te 123 bin megavat olan kurulu gücün 281 bin megavata, yenilenebilir kaynakların payının ise yüzde 63'ten yüzde 77'ye yükseltilmesi öngörülüyor.
Nükleer Kapasite Artacak, Fosil Yakıt Talebi Düşecek
Akkuyu Nükleer Güç Santrali'nin 4 bin 800 megavatlık kapasitesine en az 5 bin megavat daha eklenerek, 2040'ta elektrik ihtiyacının yüzde 11'inin nükleerden karşılanması hedefleniyor. Sinop ve Trakya projeleri için 2027 yılı karar yılı olarak belirlendi. Hidrokarbon alanında ise 2040'ta günlük 1,2 milyon varile çıkması beklenen petrol ihtiyacının 718 bin varile, 77 milyar metreküplük doğal gaz ihtiyacının ise 57 milyar metreküpe çekilmesi ve bu daraltılmış talebin tamamının kendi üretimiyle karşılanması amaçlanıyor.
Dönüşümün finansmanında 190 milyar dolar kurulu güce, 36 milyar dolar iletime ve 80 milyar dolar dağıtıma ayrılacak. Sınır ötesi bağlantı kapasitesi 5,4 gigavattan 15 gigavata çıkarılarak Türkiye'nin bölgesel bir enerji düğüm noktası olması hedefleniyor. Öte yandan, rüzgar ve güneş enerjisi yatırımlarıyla birlikte artacak panel, türbin ve batarya ihtiyacının yeni bir ithalat kalemi oluşturma riski bulunuyor. Bu kapsamda hazırlanmakta olan Milli Enerji Sanayi Stratejisi ve 2027 yılında açıklanacak maden yol haritasının vizyonu tamamlaması bekleniyor.