COP31 Antalya Zirvesi'nde küresel elektrifikasyon adımı

Türkiye'nin ilk kez ev sahipliği yaptığı Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamındaki Liderler Zirvesi, 11-12 Kasım tarihlerinde Antalya'da gerçekleştirildi. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde toplanan ve müzakerelerini Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen'ın yürüttüğü zirveye, 6 kıtadan 95 ülke ile 7 uluslararası kuruluşun temsilcileri katıldı. Zirvenin en somut çıktısı, iklim eyleminin enerji güvenliği temelinde ele alınması ve elektrifikasyon hedefleri oldu.

Zirvede COP31 Başkanlığı tarafından öne çıkarılan "35'e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü", enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 23'ten 2035 yılına kadar yüzde 35'e çıkarmayı amaçlıyor. COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Eylem Gündemi'nin kabul edildiğini ve 10 madde doğrultusunda ölçülebilir bir yol haritası çizildiğini açıkladı. Gönüllülük esasına dayanan taahhüdü şu ana kadar Almanya, Avustralya, Etiyopya, Norveç ve Pakistan'ın da aralarında bulunduğu çok sayıda ülke onaylarken, tam listenin gelecek hafta açıklanması bekleniyor.

Enerji Güvenliği ve Ulusal Hedefler

Küresel liderler, iklim eylemini ekonomik ve güvenlik odaklı bir zorunluluk olarak değerlendirdi. Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, taahhüdü desteklerken düşük fatura, düşük emisyon ve yüksek enerji güvenliği vurgusu yaptı. Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ise Orta Doğu'daki çatışmaların, güvenli enerji için sınır ötesi iş birliğinin önemini kanıtladığını ifade etti.

Türkiye'nin ulusal hedefleri de zirvedeki küresel taahhütlerle paralellik gösterdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, kalkınma ve enerji güvenliği planlanırken çevresel faktörlerin gözetildiğini belirtti. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının "Milli Enerji 2040" vizyonu kapsamında, elektrik kurulu gücünün 281 gigavata, yenilenebilir enerjinin payının ise yüzde 77'ye çıkarılması hedefleniyor. Liderler Zirvesi ile eş zamanlı toplanan Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) İş ve Yatırım Zirvesi'nde de iş dünyası yüzde 35 elektrifikasyon hedefine destek verdiğini duyurdu.

Finansman ve İklim Köprüsü

Zirvede gelişmekte olan ülkelerin finansmana erişimi de temel gündem maddelerinden biri oldu. Cumhurbaşkanı Erdoğan, gelişmiş ülkeleri emisyon azaltımı ve finansman konusunda daha fazla sorumluluk almaya çağırarak, en az gelişmiş ülkeler ile küçük ada devletlerinin teknolojiye erişiminin kolaylaştırılmasını talep etti. Bakan Murat Kurum ise Türkiye'nin köprü konumuna dikkat çekerek, oluşturulan "İklim Uygulama Köprüsü"nün ulusal planları projelerle ve finansmanla buluşturacağını kaydetti.

Zirve öncesinde Türkiye ve COP32'ye ev sahipliği yapacak Etiyopya'nın desteğiyle, gelişmekte olan ülkelerde temiz elektrifikasyonu desteklemek amacıyla küresel bir finans koalisyonu kuruldu. Öte yandan, Solomon Adaları finansmana erişim için ayrı bir pencere talep ederken, Palau elektrifikasyon adımlarının fosil yakıtlardan uzaklaşma hedefinin yerini almaması gerektiği uyarısında bulundu.